Miras uyuşmazlıkları genellikle aile içinde yaşanır ve yıllarca sürebilir. Mirasçıların ve paylarının belirlenmesi, terekenin tespiti, borçların durumu ve murisin sağlığında yaptığı devirler birlikte değerlendirilmelidir.
Bu alandaki başlıca konular
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınması ve iptali
- Mirasın reddi ve borca batık terekenin tespiti
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları
- Tenkis ve muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davaları
- Vasiyetname hazırlanması, açılması ve iptali
- Miras sözleşmesi ve mirastan feragat sözleşmesi
Mirasçılık belgesi ve paylar
Mirasçılar ve payları, mirasçılık belgesiyle resmen belgelenir. Bu belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Yasal mirasçılar zümre sistemine göre belirlenir: önce altsoy, yoksa anne-baba ve onların altsoyu, o da yoksa büyükanne ve büyükbabalar mirasçı olur; sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır. Veraset ilamı ve miras paylaşımı yazımızda payların hesabını anlattık.
Mirasın reddi
Terekenin borçları mal varlığından fazlaysa mirasçılar mirası reddederek kendilerini borçlardan kurtarabilir. Ret süresi, mirasçının murisin ölümünü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren üç aydır. Terekeye ait mallarla tasarrufta bulunan mirasçı ret hakkını kaybedebilir. Ayrıntılar mirasın reddi yazımızda.
Ortaklığın giderilmesi
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa her biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Mahkeme taşınmazı mümkünse aynen böler, değilse satış yoluyla ortaklığı giderir. 2023’ten bu yana bu davalardan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ortaklığın giderilmesi davası yazımızda süreci adım adım anlattık.
Tenkis ve muris muvazaası
Saklı paylı mirasçıların payını zedeleyen bağış ve vasiyetler tenkis davasıyla indirilebilir. Murisin, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağış olan bir işlemi satış gibi göstermesi ise muris muvazaası nedeniyle tapu iptali davasına konu olur; bu dava zamanaşımına tabi değildir.
İlk adımlar
- Mirasçılık belgesini noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alın.
- Terekede borç varsa mirası reddetme süresi üç aydır; terekeye ait mallara dokunmayın.
- Murisin son yıllardaki tapu devirlerini kontrol ettirin.
Sık sorulan sorular
Kardeşler mirasçı olur mu?
Murisin altsoyu, yani çocukları ya da torunları varsa kardeşler mirasçı olmaz. Altsoy yoksa anne ve baba, onlar ölmüşse kardeşler anne-babanın yerine mirasçı olur. Sağ kalan eşin payı ise mirasçıların hangi zümreden olduğuna göre değişir.
Vasiyetname nasıl yapılır?
Vasiyetname resmî, el yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir. El yazılı vasiyetnamenin baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla yazılması, tarih içermesi ve imzalanması gerekir. Resmî vasiyetname noterde iki tanık önünde düzenlenir.
Miras payımı nasıl hesaplarım?
Paylar mirasçıların zümresine ve eşin sağ olup olmadığına göre değişir. Miras payı aracıyla yasal ve saklı payları hesaplayabilirsiniz.
Mirası reddetmezsem borçlardan sorumlu olur muyum?
Mirası süresinde reddetmeyen mirasçı terekeyi kazanmış sayılır ve murisin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur. Bu nedenle terekede borç ihtimali varsa üç aylık süre içinde değerlendirme yapılmalıdır.
