Miras
Mirasın Reddi: Üç Aylık Süre, Borca Batık Tereke ve Çocukların Durumu
Ölen yakınınızın borçları mal varlığından fazlaysa mirası reddederek borçlardan kurtulabilirsiniz. Ret süresi, nasıl yapılacağı, reddi engelleyen davranışlar ve reddin çocuklara etkisi.
Kısaca
- Mirası ret süresi, ölümü ve mirasçı olduğunu öğrenmeden itibaren üç aydır.
- Ret, sulh hukuk mahkemesine yapılan kayıtsız şartsız bir beyanla olur.
- Terekeye ait mallarla tasarrufta bulunan mirasçı ret hakkını kaybedebilir.
- Reddeden mirasçının payı kendi çocuklarına geçer; borçtan kurtulmak için onların da reddetmesi gerekebilir.
Miras yalnızca malları değil, borçları da kapsar. Mirası reddetmeyen mirasçı, murisin borçlarından kendi malvarlığıyla da sorumlu olur. Bu nedenle ölen yakının borçlu olduğu biliniyor ya da tahmin ediliyorsa, mirasın reddi en önemli korunma yoludur. Ancak bu hak kısa bir süreye bağlıdır ve bazı davranışlarla kaybedilebilir.
Ret süresi ve başvuru
Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesine göre ret süresi, yasal mirasçılar için murisin ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır. Ret, murisin son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Önemli sebepler varsa mahkemeden sürenin uzatılması istenebilir.
Reddi engelleyen davranışlar
Ret süresi içinde terekenin olağan yönetimi dışındaki işlere girişen, tereke işlemlerinde olağan yönetim dışında kalan davranışlarda bulunan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Murisin aracını satmak, banka hesabındaki parayı çekip harcamak ya da kira alacaklarını tahsil edip kullanmak bu kapsamda değerlendirilebilir. Cenaze giderleri gibi zorunlu ödemeler ise kural olarak reddi engellemez.
Borca batık tereke
Ölüm tarihinde murisin ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir ve üç aylık süreye bağlı değildir; ancak mirasçının bunu mahkemede tespit ettirmesi ya da kendisine karşı başlatılan takipte ileri sürmesi gerekir. Uygulamada borca batıklığın ispatı güç olduğundan, borç ihtimali varsa üç aylık süre içinde açık ret beyanında bulunmak daha güvenlidir.
Mirasın reddinde süreler
- Ret beyanı
- Ölümü ve mirasçılığı öğrenmeden itibaren 3 ay
- Resmî defter tutulması istenirse
- Defterin kapanmasından itibaren 1 ay
- Alacaklıların reddin iptali davası
- Retten itibaren 6 ay
- Borca batıklığın tespiti
- Süreye bağlı değil
Ret sonrası ne olur?
Reddeden mirasçı, hiç mirasçı olmamış sayılır. Ancak altsoydan biri mirası reddettiğinde onun payı kendi altsoyuna geçer. Örneğin borçlu bir babanın mirasını reddeden oğulun payı, oğulun çocuklarına geçer; bu çocuklar da borçtan korunmak istiyorsa onların adına da ret beyanında bulunulmalıdır. Küçük çocuklar adına reddi veli yapar; uygulamada bu ret için de mahkemeye başvurulur.
En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiyeden sonra artan bir değer kalırsa, bu değer reddeden mirasçılara verilir.
Temsilî örnek
Bir babanın vefatından iki ay sonra çocuklarına, babalarının kefil olduğu bir şirket kredisi nedeniyle ödeme emri geldi. Çocuklar terekeye ait hiçbir mala dokunmamıştı. Üç aylık süre dolmadan sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulundular; torunlar adına da veliler aracılığıyla ret yapıldı. Ret kararı icra dosyasına sunuldu ve mirasçılar hakkındaki takip durdu.
Ret için hazırlayın
- Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
- Mirasçılık belgesi (varsa)
- Murisin borçlarını gösteren belgeler
- Ölümü öğrenme tarihini gösteren bilgi
- Altsoyunuz adına ret yapılacaksa onların bilgileri
Sık sorulan sorular
Mirası reddedersem babamdan kalan evde oturabilir miyim?
Ret ile mirasçılık sıfatı ortadan kalktığından terekeye ait taşınmaz üzerinde mirasçı olarak hak iddia edilemez. Ev, tasfiye sürecinde değerlendirilir.
Sadece borçları reddedip malları alabilir miyim?
Hayır. Ret kayıtsız şartsız olmalıdır; miras ya bütünüyle kabul ya da bütünüyle reddedilir. Malvarlığının durumu belirsizse resmî defter tutulması istenebilir.
Üç ay geçtikten sonra borcu öğrendim, ne yapabilirim?
Önemli sebeplerin varlığı hâlinde süre uzatımı istenebilir; terekenin borca batık olduğu da tespit davasıyla ileri sürülebilir. Gecikmeden bir avukata danışmanız önerilir. Son günü yasal süre aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
