Ceza yargılamasında ilk ifade, çoğu zaman dosyanın seyrini belirler. Şüpheli ya da sanık için savunma hakları, müşteki için ise şikâyet ve katılma hakları sürelere bağlıdır; her aşamada avukat yardımından yararlanılabilir.
Bu alandaki başlıca konular
- Kolluk ve savcılıkta ifade sırasında müdafilik
- Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz
- Kovuşturma aşamasında savunma ve delil değerlendirmesi
- Müşteki ve suçtan zarar gören vekilliği, şikâyet dilekçeleri
- Uzlaştırma süreçleri
- İstinaf, temyiz ve infaz aşamasında hukuki destek
İfade ve haklarınız
Şüpheli; yüklenen suçu öğrenme, susma, avukattan yararlanma ve lehine delil toplanmasını isteme haklarına sahiptir. İfade tutanağı imzalanmadan önce dikkatle okunmalı, eksik ya da yanlış yazılan kısımların düzeltilmesi istenmelidir. İfadeye çağrıldım, ne yapmalıyım? yazımızda bu hakları anlattık.
HAGB, erteleme ve seçenek yaptırımlar
İki yıl veya daha az hapis cezasında, şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ya da cezanın ertelenmesine karar verilebilir; kısa süreli hapis cezası adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Bu kurumların sonuçları birbirinden farklıdır. HAGB ile erteleme arasındaki fark yazımızda karşılaştırdık.
İstinaf ve temyiz
Hükme karşı istinaf süresi, hükmün yüze karşı açıklanmasından ya da tebliğinden itibaren iki haftadır. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da belirli suçlar ve ceza miktarları bakımından temyiz yolu açıktır. Süre kaçırılırsa hüküm kesinleşir.
İlk adımlar
- İfadeye çağrıldıysanız avukatla birlikte gitme hakkınızı kullanın; susma hakkınız vardır.
- Şikâyet edecekseniz şikâyet süresini (fail ve fiili öğrenmeden itibaren altı ay) kaçırmayın.
- Elinizdeki mesaj, kayıt ve belgeleri değiştirmeden saklayın.
Sık sorulan sorular
Şikâyet için ne kadar sürem var?
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır. Kendiliğinden soruşturulan suçlarda ise süre değil, dava zamanaşımı belirleyicidir.
İfadeye avukatsız gidebilir miyim?
Gidebilirsiniz; ancak avukat talep etme hakkınız her aşamada vardır. Belirli suçlarda ve bazı durumlarda avukat görevlendirilmesi zorunludur. İfadeden önce dosyanın kapsamını avukatla değerlendirmek, sonradan düzeltilmesi güç beyanların önüne geçer.
Uzlaştırma nedir?
Kanunda sayılan bazı suçlarda soruşturma ve kovuşturma aşamasında taraflar uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşabilir. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına ya da düşme kararına karar verilir.
Cezaevinde ne kadar kalınır?
Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik oranları suçun türüne ve suç tarihine göre değişir. İnfaz hesaplama aracı ile yaklaşık tarihleri görebilirsiniz.
