Sigortalılık süresi ve prim günü emeklilik hakkını, bağlanacak aylığın tutarını ve birçok sosyal güvenlik yardımını belirler. Kayıt dışı geçen yıllar, eksik bildirilen günler ya da hatalı kurum kararları ancak süresinde başvuruyla düzeltilebilir.
Bu alandaki başlıca konular
- Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmalar için hizmet tespit davası
- Emeklilik yaşı, prim günü ve sigortalılık süresinin hesaplanması
- Askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanması işlemleri
- SGK kararlarına itiraz ve iptal davaları
- İş kazası, meslek hastalığı, malullük ve ölüm aylığı uyuşmazlıkları
- Yersiz ödeme ve borç çıkarılması işlemlerine itiraz
Hizmet tespit davası
Çalıştığı hâlde sigortası hiç bildirilmeyen ya da eksik gün veya düşük ücretle bildirilen işçi, gerçek çalışmasının tespiti için dava açabilir. Dava işverene karşı açılır, SGK da davaya katılır. Hak düşürücü süre, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıldır. Ayrıntılar hizmet tespit davası yazımızda.
Emeklilik şartları
Emeklilik için yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartları, ilk sigorta giriş tarihine göre belirlenir. 8 Eylül 1999 öncesi işe girenler için yaş şartı yerine kademeli düzenlemeler uygulanır. Hizmet dökümündeki her eksik gün, emeklilik tarihini ileri atabilir; bu nedenle kayıtların erken kontrol edilmesi önemlidir.
SGK kararlarına itiraz
Kurumun aylık bağlamama, borç çıkarma ya da hizmet iptal gibi işlemlerine karşı önce kuruma itiraz edilir, ardından iş mahkemesinde dava açılabilir. Yersiz ödeme iddiasıyla çıkarılan borçlarda, ödemenin sigortalının kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı geri istenecek tutarı etkiler.
İlk adımlar
- e-Devlet’ten SGK hizmet dökümünüzü alın ve eksik dönemleri işaretleyin.
- Sigortasız çalıştığınız dönemi gösteren tanık, bordro ve banka kayıtlarını toplayın.
- Hizmet tespiti için beş yıllık hak düşürücü süreyi gözden kaçırmayın.
Sık sorulan sorular
Sigortasız çalıştığımı tanıkla ispat edebilir miyim?
Tanık beyanı önemli bir delildir; ancak mahkemeler çoğunlukla aynı dönemde o işyerinde kayıtlı çalışan bordro tanıklarını ve komşu işyeri çalışanlarını dinler. Banka kayıtları, yazışmalar, işyeri kayıtları ve fotoğraflar tanık beyanını güçlendirir.
Askerlik borçlanması emekliliğimi öne çeker mi?
Askerlikte geçen süre borçlanılarak prim gününe eklenebilir; borçlanma sigortalılık başlangıcından önceye ait ise başlangıç tarihi de geriye çekilebilir. Bunun emeklilik tarihine etkisi kişinin durumuna göre ayrıca hesaplanmalıdır.
İşsizlik ödeneği için hangi şartlar aranır?
Hizmet akdinin işçinin kusuru dışında sona ermesi, son üç yılda en az 600 gün prim ödenmiş olması ve son 120 gün kesintisiz çalışılmış olması gerekir. Başvuru, işten ayrılıştan itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. İşsizlik maaşı aracı tutarı hesaplar.
Ölüm aylığından kimler yararlanır?
Sigortalının eşi, belirli şartlarla çocukları ve geçimi sigortalı tarafından sağlanan anne ve babası ölüm aylığından yararlanabilir. Aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını taşıması gerekir.
