İcra hukukunda süreler günlerle ölçülür ve çoğu hak düşürücüdür. Alacaklı için takibin doğru yoldan başlatılması, borçlu için itirazın süresinde ve doğru biçimde yapılması dosyanın sonucunu belirler. Bu sayfada başlıca takip yollarını ve ilk adımları özetledik.
Bu alandaki başlıca konular
- İlamlı ve ilamsız (genel haciz, kambiyo senedi, kira) takiplerin başlatılması
- Ödeme emrine itiraz, imza itirazı ve icra mahkemesinde şikâyet
- Haciz, kıymet takdiri ve satış aşamalarının takibi
- İtirazın iptali, itirazın kaldırılması, menfi tespit ve istirdat davaları
- İhalenin feshi ve tasarrufun iptali davaları
- İflas ve konkordato süreçlerinde alacaklı ve borçlu temsili
Hangi takip yolu seçilmeli?
Elinde mahkeme kararı bulunan alacaklı ilamlı takip yapar. Kararı olmayan alacaklı ilamsız takibe başvurur; alacak bir çek ya da senede dayanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yolu daha hızlıdır. Kira alacağı ve tahliye için ayrıca kiralanan taşınmazların tahliyesine yönelik takip yolu vardır. Yanlış yolun seçilmesi takibin iptaline ve masraf kaybına yol açabilir.
Ödeme emrine itiraz
Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir; itirazla takip durur. Kambiyo senedine dayalı takipte süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır; takibi kendiliğinden durdurmaz. Ödeme emrine itiraz ve süreler yazımızda itirazın biçimini ve sonuçlarını anlattık.
Haciz ve haczedilmezlik
Maaşın kural olarak dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır. Zorunlu ev eşyası ve borçlunun haline uygun evi gibi bazı mallar da haczedilmezlik korumasından yararlanır. Bu korumanın işlemesi için şikâyetin haczi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde yapılması gerekir. Ayrıntılar haciz ve haczedilemeyen mallar yazımızda.
İhalenin feshi ve tasarrufun iptali
Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi, kıymet takdirine karşı itiraz hakkının kullandırılmaması ya da ihaleye fesat karıştırılması hâlinde ihalenin feshi istenebilir. Borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirler ise tasarrufun iptali davasıyla etkisiz kılınabilir; bu davada aciz belgesi ya da geçici aciz belgesi aranır.
İlk adımlar
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini not edin; itiraz süresi yedi, kambiyo takibinde beş gündür.
- Alacaklıysanız senet, fatura, sözleşme ve yazışmaları bir dosyada toplayın.
- Haciz yapıldıysa haczedilmezlik ve istihkak şikâyeti sürelerini kaçırmayın.
Sık sorulan sorular
Ödeme emrine itiraz ettim, sonra ne olur?
Genel haciz yoluyla takipte itiraz takibi durdurur. Alacaklı takibe devam etmek için ya icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ya da genel mahkemeden itirazın iptalini istemek zorundadır. Haksız itiraz hâlinde borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebileceğini unutmamak gerekir.
Mal beyanında bulunmazsam ne olur?
Ödeme emrine itiraz edilmez ve borç ödenmezse borçlu yedi gün içinde mal beyanında bulunmalıdır. Mal beyanında bulunmamak ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, şikâyet üzerine tazyik hapsiyle sonuçlanabilir.
Borçlu olmadığım hâlde takip başlatıldı, ne yapmalıyım?
Süresinde itiraz etmek ilk adımdır. İtiraz süresi kaçırıldıysa ya da borç ödendiyse menfi tespit veya istirdat davası açılabilir. İmza size ait değilse bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir.
Dosya borcunu nasıl öğrenirim?
İcra müdürlüğünden ya da e-Devlet üzerinden dosya bilgilerine ulaşabilirsiniz. Asıl alacağa işleyen faiz, harçlar ve icra vekâlet ücreti eklendiğinde tutar artar; icra dosya borcu aracı ile yaklaşık kapatma tutarını hesaplayabilirsiniz.
